Onvergetelijke software fouten in de laatste 15 jaar

Ambrero bestaat 15 jaar. We volgen sinds de oprichting in 2005 de trends, het nieuws en ontwikkelingen in ons vakgebied. We verbazen ons dat bepaalde producten of diensten nog maar zo kort bestaan. YouTube werd opgericht rond de tijd dat Ambrero startte. Twitter een jaar later. De eerste iPhone kwam uit in 2007. En soms gaat de lancering van een stukje software helemaal mis, door software bugs of menselijk falen. In deze blog lees je software fouten in de afgelopen 15 jaar die ons zijn bijgebleven.

We vroegen aan het team van Ambrero om na te denken over 15 jaar softwaregeschiedenis. Software die het nieuws haalde vanwege fouten, die bedrijven of projecten in de war schopte. Kortom: wat waren de software fouten en bugs in de afgelopen 15 jaar die je nooit zult vergeten?

Als automatische updates mis gaan: Windows 10

Microsoft heeft veel kritiek gekregen op Windows 8, in 2012. Het besturingssysteem introduceerde een hele nieuwe manier van werken: met apps, in een Metro UI huisstijl. Strakke vormgeving, in blokken en felle kleuren leverde een groot contrast met vorige Windows-versies op. Het moest de grote verbetering worden ten opzichte van het mislukte Windows Vista avontuur. Gebruikers konden het nieuwe startscherm niet waarderen. De twee verschillende user interfaces maakte het bovendien lastig werken. Steeds meer gebruikers stapten over naar Apple en beklaagden zich online. In 2014 kondigde Microsoft een grote verandering aan: de laatste versie van Windows, genaamd Windows 10 kwam eraan. Een jaar later kon iedereen die dat wilde gratis overstappen. De manier waarop overstappen ging, leverde al gauw nieuwe controverse op.

Microsoft was namelijk wel heel erg actief bezig met het overhalen van mensen om toch écht over te stappen. Het bedrijfde veranderde de download voor Windows 8 gebruikers naar een ‘Aanbevolen’ download. Daarmee werd het nieuwe besturingssysteem eigenlijk automatisch geïnstalleerd. Dat leverde grote problemen op voor mensen met langzame computers. En meerdere drivers, voor printers en andere randapparatuur, hielden op te werken. De upgrade terugdraaien was bovendien een tijdrovend proces. Een pop-up met de melding dat er geupgrade zou worden kon eerst worden weggeklikt, nu betekende het simpelweg ‘accepteren’. Om te voorkomen dat het bij hun pc gebeurde, zetten veel gebruikers belangrijke updates helemaal uit. Het leverde grote beveiligingsrisico’s op.

Het duurde tot vorig jaar voordat Microsoft de ‘Windows as a service’ deels losliet. Het is nu mogelijk om grote en kleine updates in Windows 10 eerst te controleren, voordat ze automatisch worden geïnstalleerd. Wát er wordt veranderd is vaak verstopt in lange update-informatie. Vaak duurt het enkele minuten voordat een computer bruikbaar is bij het installeren van updates. Bedrijven verliezen daarmee nog steeds kostbare tijd.

iOS zorgt dat mensen zich verslapen

Een bug in Apple’s iOS besturingssysteem zorgde er in 2011 voor dat gebruikers die een alarm voor 1 of 2 januari instelden, niet werden gewekt. Het probleem deed zich voor bij alarmen die voor die dagen waren ingesteld, maar herhalende wekkers werkten wel. Volgens een analyse werd de fout veroorzaakt door het verkeerd programmeren van de weeknummers. Een alarm op maandag 3 januari 2011 werd maandag, week 1, 2011. Een alarm op zondag 2 januari 2011 werd zondag, week 52, 2011. Gelukkig viel de fout in een weekend. In de commentaren op het bericht bij Tweakers lees je een uitgebreide analyse.

Software fouten leveren minima tonnen op

De Belastingdienst in Amsterdam zal december 2013 niet snel vergeten. Een van de grootste software bugs bij de Nederlandse overheid resulteerde in miljoenen verlies. Bij de overboeking van de woonkostenbijdrage voor dat jaar, aan mensen in de bijstand, is iets misgegaan met komma’s en punten. Wie recht had op 125 euro, zag 12.500 euro bijgeschreven. Sommige mensen kregen zelfs 30.000 euro op hun rekening. In totaal is 188 miljoen euro uitgekeerd. Iedereen moest het geld terugstorten. De uiteindelijke oorzaak bleek een combinatie van software bugs en een menselijke fout. Daardoor is het bedrag in eurocenten veranderd in euro’s. In dit geval was er 1,5 miljoen euro schade voor de gemeente Amsterdam. Een van de grootste software fouten in de afgelopen 15 jaar, kon dus worden voorkomen door een duidelijker label bij een invulveldje. Een grote verantwoordelijkheid voor software developers.

Ambrero Blog - 15 jaar Ambrero; Software fouten in de afgelopen 15 jaar

Apple stuurde je in 2012 naar een onbewoond eiland

Apple introduceert Maps app die niet werkt

Als Apple iets nieuws introduceert, downloaden of kopen veel gebruikers het meteen. Zo ook in 2012, met de nieuwe Maps app voor iOS. Apple beloofde de interface compleet te vernieuwen en de app heel gebruiksvriendelijk te maken. Hun oude kaartgegevens waren gebaseerd op databases van Google, maar daar wilden ze vanaf. Vanaf iOS versie 6 vervingen ze deze voor hun eigen kaartsoftware, vanaf de grond af aan opgebouwd. Ze haalden het nieuws, maar niet om de reden die ze wilden. Hun kaarten werkten namelijk helemaal niet.

De interface was inderdaad zeer prettig, de kaarten duidelijk. Echter, wanneer je het onderweg gebruikte, werd je gedropt in the-middle-of-nowhere. Duizenden klachten van mensen op sociale media die te laat waren voor afspraken. Of in een weiland stonden zonder een idee waarheen te gaan. Tientallen software bugs zorgden voor veel frustratie. Zoeken naar bepaalde locaties leverde vaak de verkeerde resultaten op. Hele treinstations, bruggen, attracties voor toeristen waren van de kaart verdwenen. Of hadden een verkeerde titel of locatie. Satellietfoto’s werden uit verschillende seizoenen aan elkaar geplakt. Een lijst hilarische voorbeelden vind je nog steeds op Tumblr. Volgens ons team kon dit voorbeeld niet ontbreken in de software fouten in de afgelopen 15 jaar. Apple kwam met een serie updates, die de app inmiddels een stuk bruikbaarder maakt. Ze zullen een nieuwe app volgende keer naar verwachting beter testen.

Leren van software bugs en fouten

Wanneer een bedrijf of dienst het nieuws haalt vanwege software bugs is het voor software developers interessant om te kijken waar de fout zit. De meest voorkomende problemen bij software fouten in de afgelopen 15 jaar zien we:

  • Eindeloze (overheids)projecten, die ver boven budget alsnog gecancelled worden.
  • De eerste dag dat nieuwe software in gebruik wordt genomen, kunnen werknemers er niet mee omgaan.
  • Soms duurt de ontwikkeling van software eindeloos, door de veranderende markt of het verkopen van rechten.

Zeker als het gaat over persoonsgegevens, zoals medische informatie is goed testen onmisbaar. Met uitgebreide tests, gebruikersonderzoeken en een software bugs tracker, voorkomen we bij Ambrero zoveel mogelijk fouten. Software voor onze klanten monitoren we bovendien continu. Met een succesratio van 99% rondt Ambrero projecten zonder software fouten af!

Erwin Rietveld