Klantportaal laten ontwikkelen: de ultieme vragenlijst

Wanneer je een klantportaal laat ontwikkelen, ga je op zoek naar de juiste partij. Dan is het handig om te weten welke vragen je zeker moet stellen. Om de juiste informatie te achterhalen en de verschillende partijen te toetsen. Kunnen ze leveren wat ze beloven? En omdat dit waarschijnlijk niet jouw dagelijkse werk is, hebben we de belangrijkste vragen op een rij gezet.

1a. Wat doen mijn concurrenten verkeerd op het gebied van customer experience?

In onze bewezen aanpak voor de voorbereiding op een eigen klantportaal lieten we het al weten. Kies minimaal één ontwikkelaar met ervaring in jouw branche en één met geen of weinig ervaring. Deze eerste vraag voor is voor de ervaren partij.

  • Het daagt ze uit om hun inzichten op het vlak van CX met je te delen.
  • Je geeft het signaal dat je op zoek bent naar vernieuwing en geen kopie.
  • Je krijgt een kijkje in de keuken van de concurrent.

Hier volgt de alternatieve vraag voor de partij met weinig of geen ervaring.

1b. Welke inzichten uit andere branches kunnen we gebruiken?

Ervaring met jouw business is geen eis bij het kiezen van een ontwikkelaar. Een frisse blik kan namelijk prima in jouw voordeel werken. Want dat vertaalt zich naar onderscheidend vermogen ten opzichte van je concurrenten. Vraag om een concreet voorbeeld van een customer experience oplossing of trend, in een andere branche, die voor jou van waarde is. Dit daagt ze uit tot het onderzoeken van jouw branche en creatief meedenken met jouw vraagstuk.

2. Hoe zorg je ervoor dat we de portal over 10 jaar nog gebruiken?

Een investering in een maatwerk klantportaal vraagt om toekomstbestendige software. Daarbij is het belangrijk dat jij jouw toekomstplannen deelt. Zodat jouw softwarepartner rekening houdt met groei van gebruikers, uitbreiding van diensten en andere ontwikkelingen. Deze vraag levert je advies op hoe je tot een flexibele en schaalbare architectuur van je klantportaal komt. Maar ook inzicht in het onderhoud en de mate van doorontwikkeling.

3. Wat is je ervaring in het koppelen van bestaande aan nieuwe software?

Wanneer je een klantportaal laat ontwikkelen haal je meer rendement met het koppelen ervan aan bestaande software. Het integreren van jouw klantportaal met andere systemen is dus een onderdeel van het ontwikkeltraject. Goed om vooraf de mogelijkheden te weten.

Klantportaal laten ontwikkelen - koppelingen aan bestaande software

4. Heb je een voorbeeld van een, door jullie, digitaal vormgegeven proces?

Elk project is anders, dus de partij zal waarschijnlijk geen voorbeeld kunnen geven van een project wat precies aansluit bij je behoefte. Deze vraag levert hopelijk een voorbeeldproject op met voldoende aanknopingspunten. Hierdoor weet je of ze je vraag hebben begrepen.

Bonus: vraag ook wat ze van het project hebben geleerd. Dit geeft je een inkijkje in het werkproces van de ontwikkelpartij.

5. Van wie kunnen we leren op het gebied van CX?

Ook al heb je uitgebreid onderzoek gedaan naar customer experience. En de kunst afgekeken bij andere organisaties. Dan nog is het goed om deze vraag te stellen. Want het geeft je inzicht hoe ver de ontwikkelaar met je meedenkt. En of ze hun huiswerk hebben gedaan. Daarnaast kijken zij met een technische blik naar de mogelijkheden. Met specialistische kennis die jij niet voorhanden hebt.

Bonus: bekijk alvast de beste Ted Talks over het verbeteren van customer service.

6. Wat hebben we over het hoofd gezien in onze voorbereiding?

Je voorbereiden op het laten ontwikkelen van een klantportaal is geen dagelijkse kost. De partij aan tafel heeft dit (als het goed is) veel vaker gedaan en kan je dus behoeden voor valkuilen. Je krijgt vast wedervragen en moet toelichten wat je tot nu toe hebt gedaan. Maar het geeft de partij de mogelijkheid om kritisch met je mee te denken. En het komt je voorbereiding ten goede.

7. Waarom laat ik mijn klantportaal ontwikkelen door jullie?

Welke ontwikkelaar gaat jouw klantportaal ontwikkelen? Je vergelijkt de partijen die je hebt gesproken aan de hand van:

  • Hoe de voorgestelde oplossing aansluit bij je doel
  • Helderheid van de projectaanpak
  • De klik, oftewel je vertrouwen in de samenwerking

Vragen naar onderscheidend vermogen geeft je extra informatie. Waarop je kunt bepalen hoeveel waarde dit heeft voor jou. Het antwoord geeft misschien wel de doorslag in jouw keuze voor een ontwikkelaar!

Bonus: vraag om een referentie van een klant, die door hen een klantportaal heeft laten ontwikkelen.

Direct antwoord op je vragen

Leuk al dat leeswerk over het laten ontwikkelen van een klantportaal. Maar wil je liever direct antwoord op al je vragen? Geen probleem!

Boek dan nu een gratis adviesgesprek in met Bart. En krijg 45 minuten om hem het hemd van het lijf te vragen over jouw eigen klantportaal.

Elisa Kossen
Over de auteur

Marketing & Communicatie specialist

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Klantportaal ontwikkelen, zo bereid je je voor

Je gaat een traject opstarten om een klantportaal te ontwikkelen. Wat is je eerste stap? En alle stappen die daarna volgen. Ontwikkeltrajecten zijn veelomvattend en complex. Geen zorgen! Met deze blog leiden we je in 7 stappen door de voorbereiding. Zodat je zonder kleerscheuren de route aflegt naar een eigen portal.

Stap 1 – Haak interne stakeholders aan

De eerste stap is het aanhaken van je interne stakeholders. In dit geval jouw medewerkers en misschien de directie. Het betrekken en enthousiasmeren van de stakeholders is cruciaal in de voorbereiding. Een nieuw klantportaal betekent voor de gebruikers een andere werkwijze. En het vraagt van alle stakeholders tijd en denkwerk. Wat willen we, als bedrijf, over een aantal jaren bereikt hebben? Waarom willen we dat?

Het is in deze fase nog te vroeg om je klanten, externe stakeholders, te betrekken. Zij komen in stap 5 aan bod.

Stap 2 – Bepaal je strategische doelen

Welk doel wil je behalen met het ontwikkelen van een klantportaal? Om die vraag te beantwoorden weet je waar de markt heengaat. Hoe de concurrentie zich ontwikkelt. En waar je over vijf jaar wilt zijn met jouw bedrijf. We hebben met bedrijven gewerkt aan doelen zoals:

Stap 3 – Maak je doelen meetbaar

Het meetbaar maken van strategische doelen is een belangrijke stap die soms wordt overgeslagen. En dat raden we af want deze stap levert je veel op. Het helpt je namelijk in de voorbereiding en tijdens het ontwikkelen van je klantportaal. Maar ook na de livegang ervan. De volgende vragen helpen je om doelen te formuleren:

  • Welk probleem wil je oplossen
  • Wat is de toegevoegde waarde voor klanten en medewerkers
  • Wanneer is het klantportaal een succes

Na het specifiek en meetbaar maken van je doelen, voer je een nulmeting uit. Zo kun je de Return On Investment (ROI) berekenen. En tijdens het ontwikkeltraject en erna, bepalen wanneer je de doelen gaat behalen.

Stap 4 – Processen in kaart brengen

Een klantportaal ontwikkelen biedt vaak verbetermogelijkheden in de processen die je klant raken. Denk aan processen waarbij je klant het initiatief neemt, of waarin medewerkers en klanten informatie uitwisselen. Het is verstandig om deze processen onder de loep te nemen, om te kijken waar het slimmer kan. Een handige manier om dit te doen is door de processen uit te tekenen, bijvoorbeeld als customer journey of procesdiagram. Stel bij de verschillende stappen de vragen:

  • Welke behoefte heeft de klant in deze stap
  • Op welke manier vind het contact plaats
  • Wat kun je hierin verbeteren

 

Voorbereiding op een klantportaal ontwikkelen- Ambrero voorbeeld procesdiagram

Eenvoudig procesdiagram, ook wel flowchart genoemd – foto Ambrero Software

Je kunt zelf de processen in kaart brengen. De kennis is immers aanwezig binnen je bedrijf. Maar bij gebrek aan tijd kun je deze stap ook uitbesteden. Aan een software consultant of een softwarebedrijf. Met deze keuze is ervaring, en daarmee snelheid en effectiviteit, jouw voordeel.

Ambrero helpt je met stap 3 tm 5 in de vorm van een Inventarisatie workshop. Minimale tijdsinvestering en maximaal resultaat.

Stap 5 – Pijnpunten benoemen

Het in kaart brengen van de processen gaat samen met het benoemen van de pijnpunten hierin. Hierin spelen jouw klanten en medewerkers een belangrijke rol. Welke handelingen in een proces kost teveel tijd, welke leveren veel fouten op? En vraag wat zij missen, aan informatie of contact.

Vooral als interne efficiëntie een belangrijke drijfveer is voor de portal, wordt acceptatie door klanten nogal eens vergeten. Terwijl ook zij de toegevoegde waarde willen zien. Door co-creatie met klanten krijg je belangrijke input. Over wat ze nu missen in de samenwerking met jou en verbeteringen in gezamenlijke processen. Wanneer je dit meeneemt in het ontwikkelen van het klantportaal, krijg je enthousiasme en meer rendement terug.

Als je weet wat de pijnpunten je nu kosten, dan weet je ook wat het oplossen ervan je oplevert. En gaat verder dan alleen het besparen van tijd of verhogen van kwaliteit. Het zal ook de klanttevredenheid en het werkgeluk binnen je bedrijf verhogen.

Stap 6 – Start de zoektocht naar softwarebedrijf

Nu het doorlopen van de voorgaande stappen, start je het selectietraject op. Het voordeel van deze timing is: extra input van diverse experts. Daag zo’n 5 verschillende softwarebedrijven uit om met je mee te denken. Dat levert niet alleen een frisse blik op. Ook helpt het bij het maken van de juiste keuze. Welke ontwikkelaar begrijpt wat je wilt bereiken? En wie denken er goed met je mee.

Je houdt met de geselecteerde partijen een verkennend gesprek. Of je deelt een briefing (jouw voorbereiding) en plant een presentatie dag. Hierop geven alle partijen een presentatie over hun aanpak en ideeën. Je nodigt de interne stakeholders uit voor deze dag, misschien zelfs ook een kritische klant. En op basis hiervan kun je vrij eenvoudig een shortlist samenstellen met maximaal 3 partijen.

Voor uitgebreide info, vraag gratis het stappenplan ‘Hoe kies je een softwarebedrijf’ aan.

Stap 7 – Wie gaat je klantportaal ontwikkelen

Zoals gezegd kies je van de partijen die je hebt gesproken of een presentatie hebt gezien er maximaal drie uit. Dat doe je op basis van hun input en jouw gevoel. We raden je aan om in ieder geval één partij te kiezen met ervaring in jouw branche en één met geen of weinig ervaring.

Want het is misschien prettig om met partijen te werken die je branche goed kennen. Maar je loopt bij branche-experts wel het risico op kopieergedrag. Waardoor je klantportaal hetzelfde gaat werken als die van je concurrent. Hoe zorg je dan voor voldoende onderscheidend vermogen? Daarom is het ook verstandig om met een partij zonder branche-ervaring te spreken. Zo krijg je een ander perspectief. Lees in het volgende blog wat voor vragen je deze partij moet stellen.

Hulp nodig met de voorbereiding?

Dit zijn de 7 stappen om het ontwikkelen van jouw klantportaal te starten. Misschien heb je niet genoeg tijd voor de voorbereiding? Of wil je sparren over het bepalen van je doelen? Hiervoor ben je bij Ambrero in goede handen. We hebben de ervaring om dit samen met jou te doen. En denken graag en grondig mee.

Een eenvoudige eerste stap is online kennismaken! Plan direct een gratis adviesgesprek in met Bart Matthaei, directeur & software innovatie expert.

Elisa Kossen
Over de auteur

Marketing & Communicatie specialist

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Een klantenportaal maken; vijf argumenten

Veel organisaties gingen je voor in het maken van een klantportaal. De populariteit van het online B2B portaal neemt nog altijd toe. Het steeds verder digitaliseren van bedrijfsprocessen draagt hieraan bij. Evenals de toenemende concurrentie in de B2B markt. Het leveren van een goed product of dienst is niet langer voldoende om voorop te lopen. In deze blog geven we je vijf ijzersterke argumenten voor het maken van jouw klantenportaal.

Korte introductie van het klantportaal

Een online portal stelt je in staat om jouw customer facing processen voor je klanten 24/7 beschikbaar te stellen. En om deze voor een optimale klantervaring zo soepel mogelijk te laten verlopen. De functies van een maatwerk online portal zijn uiteraard afhankelijk van jouw type dienstverlening. Lever je fysieke producten? Dan ligt e-commerce en support functionaliteit voor de hand, zoals het plaatsen van nieuwe bestellingen en het aanvragen van support. Lever je een dienst waarbij er informatie uitgewisseld moet worden met klanten? Dan zal je klant behoefte hebben aan een online dossier om informatie online aan te kunnen leveren, de voortgang te kunnen zien en rapportages te kunnen downloaden. Dit alles uiteraard in een beveiligde omgeving waar klanten kunnen inloggen, bij voorkeur gekoppeld aan je CRM-systeem.

De kenmerken van een klantportaal op een rij:


  • Optimaal gebruikersgemak door 24/7 selfservice
  • Inzicht in de status van offertes, bestellingen, facturen, historie
  • Uniforme dienstverlening voor al jouw klanten
  • Voldoet aan AVG wetgeving met de juiste beveiliging

De mogelijkheden van maatwerk portals

Voor standaard bedrijfsprocessen zijn er standaard oplossingen te koop. Hierbij zul je de werkwijze van je bedrijf op bepaalde punten moeten aanpassen naar het bestaande portaal. Bij maatwerk kun je de klantportaal inrichten naar de ideale werkwijze. Ambrero heeft voor uiteenlopen de organisatie een B2B klantportaal ontwikkeld. Stuk voor stuk bedrijven die een stap verder gaan in de samenwerking met hun klanten. En vaak met unieke bedrijfsprocessen die zich niet laten vatten in een standaardoplossing.

Drie maatwerk portals ter inspiratie:

  1. Internationaal klantenportaal voor Outform

    Outform verkoopt en onderhoudt high-end displays aan grote merken zoals Philips, Intel en Tag Heuer. Deze displays met interactieve technologie worden gebruikt in retail-omgevingen, bijvoorbeeld bij de Mediamarkt. Het online portal stelt klanten in staat om hun promotieprogramma’s te organiseren, bestellingen te plaatsen en service aan te vragen.

  2. Online portal voor garantie-aanvragen van MMD

    MMD, produceert en verkoopt monitoren en LCD-televisies, en liet een klantenportaal maken zodat distributeurs verlengde garantie voor hun klanten kunnen aanvragen.

  3. Portaal voor Beter Leven keurmerk

    Stichting Beter Leven keurmerk werkt samen met deelnemende bedrijven aan het keurmerk om vlees, zuivel en eieren diervriendelijker te produceren. Waarbij de deelnemers hun productinformatie (recepten) door SBLk laat beoordelen. Met dit klantportaal zijn alle schakels in de keten inzichtelijk, van boer tot het eindproduct dat in de supermarkt ligt. Het SBLk portaal leverde ons een Computable Award nominatie op.

We illustreren de 5 argumenten om een klantportaal te laten maken met de beweegredenen van onze klanten.

1. Klantenportaal maken om concurrenten voor te blijven

Het creëren van concurrentievoordeel is een uitstekende reden om een portal te ontwikkelen. En dit voordeel creëer je door klanten nieuwe mogelijkheden te bieden, die de concurrentie niet heeft.

Concurrentievoordeel is voor Outform ook een belangrijke drijfveer voor de ontwikkeling van hun online portal. Voorheen ontwikkelden ze een beperkt aantal portals voor hun grotere klanten waar ze o.a. support op de displays konden aanvragen. Maar deze portals boden beperkte functionaliteit en nieuwe klanten moesten zo’n 3 maanden wachten op de implementatie.

Na de ontwikkeling van een generiek portaal kunnen nieuwe klanten direct gebruik maken van deze service. Daarnaast bieden ze hun grootste klanten maatwerk aan. Hierbij wordt de werking ervan toegesneden op hun bedrijfsprocessen. Door de afstemming van gezamenlijke processen ontstaat er een betere samenwerking. Hiermee creëert Outform concurrentievoordeel door goede service en klantenbinding.

“Onze klanten opereren wereldwijd; het nieuwe portal geeft hen op regio- en globaal niveau overzicht van alle bestelde producten, stelt hen in staat om eenvoudig nieuwe orders te plaatsen, reserveonderdelen te bestellen en support aan te vragen. Dit nieuwe portal neemt onze klanten werk uit handen en dat bespaart hen veel tijd.”

Hendrik-Jan Peper – Manager Business Applications bij Outform

2. Kosten besparen met een klantportaal

Voor alle bedrijven, waarvoor Ambrero een klantportaal ontwikkelt, is efficiënter werken een belangrijke reden. Je kunt veel tijd besparen met het standaardiseren en automatiseren van jouw bedrijfsprocessen. Ook bij MMD ging het om tijdsbesparing. Het handmatig afhandelen van garantieaanvragen kostte 20 minuten tijd. Met de verwachting dat de vraag flink zou toenemen lieten ze een customer portal ontwikkelen. Nu worden de aanvragen 40 keer sneller verwerkt en de klanten krijgen 15 keer sneller de garanties geleverd. Het resultaat is hiermee niet alleen een flinke tijdsbesparing maar ook een hogere klanttevredenheid.

““We knew the projects were coming, that the demand in general was going to be higher and we knew the business was going to go up. And we wanted to expand, so we had to be ready. That’s why we had a portal developed.”

Daniel Guerra – Deputy Operation Manager bij MMD

Soms is een klantportaal ook simpelweg een noodzaak om een businessmodel rendabel te houden, met efficiëntie dus de belangrijkste drijfveer. Voor organisaties in een zeer competitieve markt met veel druk op prijzen en marges is het bijna onmogelijk om zonder customer selfservice te overleven.

Wil je meer informatie over klantportalen? Voor onze casestudy over klantportalen interviewden we vijf ondernemers over hun drijfveren, hoe ze klanten meekregen het gebruik ervan, wat de resultaten zijn en nog veel meer..

Naar casestudy

 

3. Kwaliteit verbeteren met een klantenportaal

Outform wilde met hun nieuwe portal ook fouten verminderen in het orderproces door een geautomatiseerde controle op de bestellingen. Ook bij MMD is de kwaliteit van hun dienstverlening verhoogd, mede dankzij datacontrole in de portal. Voor Stichting Beter Leven keurmerk (SBLk) was het borgen van de kwaliteit van het keurmerk de belangrijkste drijfveer voor het maken van een klantenportaal. Een essentieel onderdeel hiervan is het terug-traceren van Beter Leven producten in de winkel naar vee en vlees dat is gehouden en geproduceerd volgens de regels van het keurmerk.

Voorheen was dit praktisch onmogelijk, aangezien er voor ieder aangemeld product een Excelsheet werd aangeleverd. Waarbij deelnemers ook nog eens verschillende formats hanteerden. Om de kwaliteit goed te kunnen borgen was er gestructureerde dataverzameling nodig en moesten de bestaande informatiestromen geconsolideerd worden.

“Onze deelnemers konden in het oude klantportaal een Excel uploaden met hun product-receptuur. Maar vaak was deze informatie niet volledig en daarnaast ook niet aan elkaar te relateren. En dat is simpelweg essentieel voor een ketenkeurmerk.”

Frank Wijte- projectmanager bij SBLk

4. Klantenportaal maken om veranderingen voor te zijn

Veranderingen in jouw markt kan ook de aanleiding zijn om te innoveren. Met de inwerking treding van de wetgeving RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie) werd het voor werkgevers verplicht om een te inventariseren of en hoe gevaarlijk werk gevaarlijk of ongezond kan zijn voor medewerkers. Een arbeidsdeskundige voorzag een behoefte die ging ontstaan bij grotere organisaties. En Arboplaats.nl schakelde Ivor Brandt in om een portaal te ontwikkelen waarmee deze organisaties veel van de RI&E werkzaamheden zelf konden uitvoeren. Als alternatief om kostbare adviseurs hiervoor in te schakelen.

“De verplichte inventarisatie uitbesteden aan een arbeidsdeskundige betekent voor grote organisaties als Philips inhuurkosten van 100-125 euro per uur, gedurende een aantal maanden. Het portaal stelt bedrijven in staat om de inventarisatie zelfstandig uit te voeren, zelfs per afdeling. Het financiële voordeel van het systeem is overduidelijk.”

Ivor Brandt, lead developer bij Arboplaats.nl

5. Klantenportaal maken verbetert je dienstverlening

Jouw klanten krijgen real-time inzicht in projecten die ze met jou doen, lopende aanvragen of leveringen. Maar met het digitaliseren van processen krijg ook jij meer inzicht. Als je de data die hierbij vrij komt goed gebruikt. Bij het laten maken van een klantportaal behoren rapportagetools en datadashboards ook tot de mogelijkheden. Hiermee bouw je kennis op van je klanten én jouw bedrijfsprocessen. Deze functionaliteit geeft je inzicht in de potentiële risico’s en groeikansen voor je bedrijf.

Het is ook mogelijk om online portals te koppelen aan bestaande systemen, zoals je CRM en backofficesysteem. Zo maak je optimaal gebruik van bestaande informatie om de data in de portal te verrijken. En kun je inspelen op marktomstandigheden en de vertaling maken naar een betere dienstverlening.

Start jouw route naar meer succes & rendement

We kijken vrijblijvend samen met jou naar de toepassing voor jouw bedrijf. Om vervolgens het rendement en groeikansen te definiëren. Spreken we elkaar snel?

Een eenvoudige eerste stap is kennismaken tijdens een gratis online adviesgesprek. Plan vrijblijvend een meeting met Bart Matthaei, directeur & software innovatie expert.

Elisa Kossen
Over de auteur

Marketing & Communicatie specialist

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Progressive Web App of native app laten maken?

De vraag van bedrijven naar gebruiksvriendelijke en interactieve apps neemt nog steeds toe. Voorheen was je als ondernemer beperkt tot de keuze voor een native Android of iOS app. Maar met de komst van Progressive Web Apps (PWA) is het mogelijk om een ‘In-App-Experience’ te creëren via jouw webapplicatie. Na het lezen van deze blog maak je gemakkelijk de keuze: een PWA laat maken of toch een native app.

Wat is een Progressive Web app

Een Progressive Web App (PWA) zit tussen een webapplicatie en native app (uit de app store) in. Het gedraagt zich als een native app maar het is een webapplicatie voorzien van een extra laag, namelijk een Service Worker. Met deze technologie kan de webapplicatie, net als een native app, taken uitvoeren als de applicatie niet geopend is.

Het kan bijvoorbeeld data opslaan (cache) als de gebruiker offline is, data synchroniseren en push notificaties ontvangen. Een aantal grote bedrijven hebben al een PWA, zoals Tiktok, Twitter, Spotify en Uber. Wanneer je deze websites opent op een laptop of pc dan lijkt het op een gewone webpagina. Maar op je mobiele telefoon krijg je een ‘In-App-Experience’. Dat komt omdat de PWA het apparaat dat je gebruikt herkent en zich vervolgens aanpast.

Kenmerken van een Progressive Web App op een rij:


  • Responsive
  • Offline te gebruiken
  • Altijd actuele data
  • Veilig; data wordt versleuteld en voldoet aan Transport Layer Security protocol
  • In-App-Experience; navigeren door te swipen, geanimeerde paginaovergangen

Waarom duurde het zo lang?

Tijdens de presentatie van de eerste iPhone door Steve Jobs in 2007, introduceerde hij ook het briljante idee van Web Apps. Een Web App omschreef precies wat een PWA nu is. Kort na de presentatie werd ook de SDK (Software Development Kit) vrijgegeven om native iOS apps te ontwikkelen. Toen bleek dat Apple veel geld kon verdienen aan de native apps die werden verkocht via de AppStore, hebben ze het idee van Web Apps laten gaan.

Het heeft tot 2015 geduurd tot het idee van Web Apps weer onder de aandacht werd gebracht door designer Frances Berriman and Google Chrome engineer Alex Russell. In 2016 werd het beschikbaar voor Google’s browser Chrome. In 2017 volgde Microsoft met Edge en ironisch genoeg heeft Apple tot 2018 iOS-ondersteuning voor Progressive Web Apps tegen gehouden.

Progressive web app laten maken; de voordelen

Een PWA geeft een aantal grote voordelen te opzichte van een webapplicatie. Zo is het mogelijk om een PWA te installeren. Het grote verschil met een native app is dat een PWA eigenlijk alleen de service worker installeert. De installatie is dus heel klein, bijvoorbeeld bij Uber is de PWA 30KB en de native app heeft 300+ MB nodig. Voor nieuwe Uber gebruikers met een slechte internet verbinding is het dus handig om de PWA te gebruiken.

Een PWA kan ook gebruik maken van heel van functionaliteiten van het device zelf, denk hierbij aan locatie (GPS), bluetooth, video, audio, vibratie (trillen), NFC, oriëntatie (draaien van telefoon) en zelfs het doorzoeken van contacten.

Een PWA kan ook notificaties ontvangen en aan de gebruiker tonen, dit kan zelfs als de PWA niet actief is. Een notificatie kan bestaan uit een titel, tekst, een plaatje en er kunnen zelfs knoppen worden toegevoegd. Deze kan naar één persoon worden verstuurd (bijvoorbeeld wanneer er een e-mail binnenkomt), naar meerdere personen of naar iedereen.

Doordat alle requests altijd via de extra laag (service worker) gaan kan daar ook de response data worden opgeslagen (cache) zodat het weer gebruikt kan worden als de gebruiker geen internet verbinding meer heeft. Er zijn verschillende cache-strategieën en deze kunnen door elkaar gebruikt worden. Voor een pagina die nooit wijzigt gebruik je een andere strategie dan voor de pagina met het laatste nieuws.

Voordelen PWA versus native app op een rij:

Progressive Web App Native App
Werkt ook offline
Push notificaties
Installeerbaar
Indexeerbaar door zoekmachines
Voor alle platformen geschikt
Download niet verreist
Eenvoudig updaten
Lage ontwikkel- en onderhoudkosten
Gebruikt weinig ruimte (mb’s)

Progressive web app laten maken; de nadelen

Een PWA kan wel worden toegevoegd aan de Google Play Store en de Microsoft Store, maar het is (nog) niet mogelijk om deze toe te voegen aan Apple’s App Store. Dus iPhone gebruikers kunnen een PWA daar niet vinden en dus ook niet installeren. Om een PWA te gebruiken moeten iPhone gebruikers een snelkoppeling van de website toevoegen aan het beginscherm. In een markt met veel concurrentie in de strijd om smartphone gebruikers is de native app in het voordeel.

Voor een applicatie die gebruikt maakt van specifieke hardware, hetgeen veel vraagt van je mobiele telefoon, is een native app ook de betere keuze.

PWA of native app; wat kies jij?

Een PWA laten maken is voor de meeste applicaties een hele goed keuze. Er hoeft er maar eentje gemaakt te worden, dus niet een webapplicatie en een native app voor elk platform (Android en iOS). Hierdoor is het laten maken van een PWA sneller en goedkoper. Ook is een PWA op alle omgevingen hetzelfde. En is een update meteen beschikbaar, zonder tussenkomst van Google of Apple. Dus als je een betaalbare app wilt, die snel en voor alle platformen beschikbaar is, kies dan voor een PWA.

Twijfel je nog over de beste toepassing voor jouw applicatie? Bart Matthaei, directeur & software innovatie expert denkt graag met je mee. Plan een vrijblijvend adviesgesprek in zijn agenda.

Tom Konijn
Over de auteur

.NET Developer

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Reserveringssoftware hoger onderwijs: bij twijfel toch doen

In eerste instantie twijfelen ze over de aanschaf van reserveringssoftware voor hun studenten. Judith Kroon, Hoofd Bedrijfsvoering bij de Gerrit Rietveld Academie, vertelt waarom ze over deze onzekerheid heen zijn gestapt. Want sinds de start van dit schooljaar worden alle kunstwerkplaatsen geboekt door de studenten zelf. En dat levert meer op dan alleen een strakke planning…

De impact van Covid-19 op hoger kunstonderwijs

Studenten uit de hele wereld ontwikkelen zichzelf in beeldende Kunst en vormgeving aan de Gerrit Rietveld Academie . Met de komst van Corona mogen nog maar 50% van hen tegelijk in de school aanwezig zijn. En dat heeft ook gevolgen voor de beschikbaarheid van werkplaatsen waar er, onder begeleiding, wordt gewerkt aan kunstprojecten. Nu studenten minder tijd op school zijn en er minder werkplekken beschikbaar zijn, ontstaat de noodzaak voor reserveringssoftware.

Outlook als eerste stap naar de oplossing

De onvoorziene situatie omtrent COVID-19 vraagt om snel handelen. Judith Kroon vertelt dat Outlook hun eerste oplossing is voor het planningsprobleem. En dat levert verschillende voordelen op:

  • Meer tijd voor het begeleiden van studenten
  • Mogelijkheid tot het spreiden van reserveringen en werk

Helaas is met deze oplossing de beschikbaarheid niet inzichtelijk voor de student. En dat levert klachten op. Gelukkig dient in hetzelfde schooljaar een volgende stap naar reserveringssoftware zich aan.

Definitieve oplossing: waarom moeilijk doen als het samen kan

De noodzaak om afspraken te plannen met studenten in de werkplaatsen speelt ook bij andere kunstacademies. “We kregen de reserveringsapplicatie te zien van Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU). Een systeem dat ontwikkeld is om dit specifieke probleem op te lossen. We waren enthousiast over het gebruikersgemak van de applicatie en het leek te voorzien in onze aanvullende wensen wat betreft de Outlook reserveringssoftware.

We hebben vervolgens contact opgenomen met Teije ter Maat, projectleider bij HKU en medeverantwoordelijk voor de ontwikkeling van de applicatie. En zijn door HKU in de gelegenheid gesteld om het raamwerk van de applicatie te gebruiken. Dit werd de basis voor inrichting van de reserveringssoftware specifiek voor de Rietveld Academie.”

Hoe krijgt de Rietveld Academie alle gebruikers mee

Waarom twijfelt Judith, ondanks de voordelen van de reserveringssoftware, over de aanschaf? Ze vertelt: “Op onze school is autonomie erg belangrijk. We werken vanuit een platte organisatie waarbij een grote mate van vrijheid en verantwoordelijkheid aan medewerker wordt gegeven. Dat is belangrijk voor de werkplaatsbeheerders maar heeft ook verschillende manieren van werken tot gevolg’.

Dus hoe krijg je alle collega’s mee in een éénduidige werkwijze?

“Daar heb ik samen met mijn projectteam goed naar gekeken. Want het succes van deze reserveringssoftware wordt bepaald door de mate van het gebruik. En daarbij gaan we voor 100%.”

Om de gebruikers mee te krijgen organiseert het projectteam:

  • Inloopspreekuren voor vragen van werkplaatsmedewerkers
  • Gebruikershandleidingen voor medewerkers en studenten
  • Instructies voor de werkplaatsbeheerders bij het leren kennen van de software
  • Ophalen van feedback en wensen voor extra functionaliteit

 

Ambrero reserveringssoftware voor hoger onderwijs - projectteam van de Gerrit Rietveld Academie

Projectteam van de Gerrit Rietveld Academie – vlnr Niels Albers, Chango Eersel, Judith Kroon en Sarah Arnolds

Wat levert de reserveringssoftware de kunstacademie op

“Sinds begin van dit studiejaar is de app live en we zijn er zeer positief over. We krijgen complimenten van onze studenten over de inzichtelijkheid en het gebruikersgemak. De werkplaatsbeheerders kunnen goed met het systeem uit de voeten en denken mee over de kansen die de applicatie biedt. Zo is het nu ook mogelijk om een werkplaats uit te plannen en werken we aan de mogelijkheid van een minimale reserveringstijd toekennen per faciliteit.

De reserveringssoftware zorgt voor meer rust en focus in begeleiding van de student. Daarnaast voldoet het aan hun wens, namelijk zicht op de beschikbaarheid van de verschillende werkplaatsen.”

Projectresultaat in het kort:

  • Inzicht in beschikbaarheid
  • Betere begeleiding van studenten, aangepast op de vraag & planning
  • Tijdswinst door communicatie via het systeem

Meer resultaat waar studenten & collega’s blij mee zijn

“Met dit systeem is het, voor studenten en collega’s, heel zichtbaar welke mogelijkheden we als kunstacademie bieden. Namelijk 22 werkplaatsen waar studenten werken met eindeloos veel technieken, machines en materialen. En dit laten we zien in de reserveringssoftware met informatie en foto’s. Daarnaast verwijzen we in de app ook door naar ons intranet, voor meer informatie. Dat sluit heel mooi aan op elkaar: fijn voor onze communicatie naar studenten en collega’s!”

Dit systeem ondersteunt wat we belangrijk vinden in onze werkplaatsen; autonomie en aandacht voor onze studenten.

Judith Kroon, Hoofd Bedrijfsvoering aan de Gerrit Rietveld Academie

Reserveringssoftware: cijfers & feiten

VuMC

Ontwikkeltijd 8 weken

VuMC

Projectteam Judith , Sarah, Niels en Chango van de Rietveld Academie; Huub, Sebas, Erwin en Bart van Ambrero

VuMC

Livegang 16 september 2021

VuMC

Gebruikers 1e maand 73% van gebruikers boekt ruim 1.900 reserveringen

VuMC

Gebruikersvriendelijkheid nagenoeg geen vragen vanuit de studenten

Ook software voor hoger onderwijs laten ontwikkelen?

Covid-19 heeft het hoger onderwijs genoodzaakt om vernieuwing te versnellen. Ook heeft meer urgentie gegeven aan trends die al aan de gang waren, zoals toenemende focus op de Student Journey en flexibilisering. Helaas blijkt in de praktijk dat standaard software niet toereikend is voor het hoger onderwijs. Ambrero heeft met de Gerrit Rietveld Academie en de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht de meest efficiënte ondersteuning van hun onderwijsprocessen ontwikkeld. Hun referenties vind je hier.

Wil je weten wat de toepasbaarheid is voor jouw organisatie? Neem dan vrijblijvend contact op.

 

Elisa Kossen
Over de auteur

Marketing & Communicatie specialist

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Datavisualisatie: zo bereik je jouw doel

Een gemiddelde organisatie genereert ontzettend veel gegevens. Data waarvan je je misschien niet eens bewust bent. Datavisualisatie maakt die data bruikbaar en stelt ons in staat om beslissingen te nemen. In dit blog laten we je zien welke stappen er nodig zijn om data te vertalen naar een begrijpelijk beeld.

Grote hoeveelheden data zijn moeilijk te bevatten. Veel datasets bevatten enorme hoeveelheden waardevolle data. De visualisatie van data helpt beleidsmakers om beslissingen te nemen. Een helder beeld legt bijvoorbeeld verbanden bloot en maakt het makkelijker om actie te ondernemen. Maar hoe geef je je data nou op zo’n manier vorm dat de visualisatie van data helpt bij het nemen van beslissingen?

Waarom is datavisualisatie een hot topic?

Onderzoek wijst uit dat mensen ongeveer 20% van wat ze lezen kunnen onthouden. Als je diezelfde informatie omzet in beeld dan neemt de capaciteit om informatie op te slaan enorm toe, tot wel 80%. Datavisualisatie zorgt daarmee dus voor efficiëntie in de overdracht van informatie. Zeker in een situatie waarin mensen veel informatie tot zich moeten nemen, bijvoorbeeld in het politieke speelveld, landelijke zorg of de procestechniek.

Tegelijkertijd vergroot visuele communicatie het begrip, zeker wanneer data abstract is. Een beeld zegt meer dan 1000 woorden wordt wel eens gezegd. Feit is dat ons brein in staat is om in milliseconden een beeld te begrijpen. Het stelt ons in staat om verbanden te leggen, of – in geval van data design – om consequenties te doorzien en een voorspelling te doen over de toekomst.

Het besluitvormingstraject naar de visualisatie van data

Je verwacht misschien dat het traject begint bij de data en de manieren waarop je die kunt benaderen om tot de juiste vorm te komen. Maar het echte beginpunt is veel eerder: bij de besluitvorming omtrent de visualisatie van data.

Allereerst heeft elke data een bron. En uiteindelijk is iemand eigenaar van die databron. De vraag is welk belang die persoon of organisatie heeft om de data ter beschikking te stellen. Het prijsgeven van data kan een bezwaar zijn, zeker wanneer intellectueel eigendom of dataveiligheid belangrijke kwesties zijn. En wanneer de eigenaar de kwaliteit van de data niet kan garanderen dan kunnen fouten en aannames in de data tot afbreukrisico voor de eigenaar leiden. Het is goed om daarover van tevoren afspraken te maken.

Het is dus verstandig om van tevoren de kwaliteit van de data te analyseren. De kwaliteit van data heeft namelijk invloed op de manier waarop je de data presenteert. Een voorbeeld: stel je een dataset voor waarin veel onzekerheden verborgen zitten, bijvoorbeeld doordat er aannames gedaan zijn of er slechts een kleine populatie beschikbaar is. Als je die data uiteindelijk gedetailleerd en concreet visualiseert, dan ontstaat er een mismatch tussen de zekerheid die de gevisualiseerd wordt en de betrouwbaarheid van data. De kans is aanwezig dat besluiten worden genomen op basis van onnauwkeurige informatie. De kwaliteit van data is dus altijd een factor die je mee moet nemen in de besluitvorming.

Uitgangspunten voor de visualisatie van data

Er zijn honderden manieren om data in een grafiek weer te geven. Er is ook niet één methode de juiste. Als ontwerper ben je op zoek naar de manier om de gebruiker inzicht te geven. De vraag is natuurlijk: inzicht waarín! Om met de Amerikaanse statisticus Edward Tufte te spreken: “de lakmoesproef van design is hoe goed het ontwerp ondersteunt in het begrip van inhoud, niet hoe fraai die inhoud wordt weergegeven”.

De sleutel zit ‘m in het leren kennen van je doelgroep. Om een beeld te vormen van de situaties waarin de datavisualisatie een rol van betekenis speelt moet je antwoorden zien te vinden op vragen als:

  • Wie gaat de datavisualisatie gebruiken?
  • In welke scenario’s draagt de datavisualisatie bij tot besluitvorming?
  • Welke beslissing wil ik dat mijn doelgroep kan maken?
  • En in welke omstandigheden vindt die beslissing plaats? Bijvoorbeeld onder hoge druk, of in een situatie met veel belanghebbenden?
  • Welke acties wil ik mogelijk maken?

Welke keuzes maak je in data design?

Met de antwoorden op deze vragen ben je beter in staat om keuzes te maken in je data design. Een keuze is bijvoorbeeld welke gegevensdichtheid je nodig hebt om de vragen van je doelgroep te beantwoorden. Hoe hoger de dichtheid, hoe gedetailleerder het inzicht, maar hoe meer moeite het ook kost om een beeld te vormen. Het streven is te allen tijde om je ontwerp helder te houden.

Een tweede keuze is het kleurgebruik: met kleur kun je de focus leggen op dat wat belangrijk is. Alarmkleuren wanneer waarden een drempel overstijgen bijvoorbeeld, of kleurgebruik om de snelheid van fluctuaties weer te geven (een veelgebruikte methode in medische datavisualisaties). Daarnaast kan kleur worden ingezet als extra dimensie in een grafiek. Zo kun je kleur in een spreidingsdiagram (scatter chart) bijvoorbeeld gebruiken om je datapunten te categoriseren.

En een laatste keuze is de interactiviteit: wil je je doelgroep in staat stellen om de visualisatie te configureren? Eén van de mogelijkheden is bijvoorbeeld om bij gesegmenteerde data de details van een bepaald segment uit te lichten. Of om de mogelijkheid te geven om in te zoomen op een bepaald moment in een tijdlijn. Ook hier zijn de scenario’s waarin de datavisualisatie gebruikt wordt leidend: de vragen zijn leidend in de keuzes voor interactiviteit.

It’s not how much information there is, but rather how effectively it is arranged.

Edward R. Tufte, emeritus hoogleraar politieke wetenschappen, statistiek en informatica aan de Yale University

De meest gebruikte visualisaties op een rij

Afhankelijk van je doel heb je de keuze uit een hele reeks basisvisualisaties. We kennen ze allemaal wel: tijdlijnen, staafdiagrammen, cirkeldiagrammen, enzovoorts. De verschillen tussen die diagrammen zijn vrij helder. Toch worden er vaak onlogische keuzes gemaakt. Er zijn verschillende strategieën om tot een heldere data design te komen en het gaat te ver om die hier te bespreken. Maar de benadering van de Amerikaanse professor Dr. Andrew Abela geeft handige aanknopingspunten om tot een duidelijke datavisualisatie te komen. In zijn model vallen de volgende vier vraagstukken te onderscheiden:

Model van Dr. Andrew Abela - Grafiek voorbeelden

Model van Dr. Andrew Abela – Extremepresentation.com

1. Een vergelijking tussen verschillende datasets of over het verloop in de tijd

Bij dit soort vraagstukken wil je vooral de verhoudingen kunnen zien. Staafdiagrammen en liggen voor de hand omdat je daarbij in een oogopslag een vergelijking kunt maken. Speelt tijd een rol, dan is een lijndiagram vaak een betere optie omdat datapunten daarbij met elkaar verbonden zijn en de verhoudingen nog makkelijker zichtbaar worden. In financiële vraagstukken zien we daarnaast vaak het kaarsdiagram, die het koersverloop aangeeft met daarbij de uitersten op een koersdag.

Data design; Comparison graphs

2. De verdeling tussen verschillende categorieën

Gaat de vraag van je doelgroep over de verdeling van data, bijvoorbeeld over de verdeling van aantallen over het verloop van tijd? In dat geval zijn er maar enkele basisdiagrammen die uitkomst bieden. Het lijndiagram en het staafdiagram bijvoorbeeld, waarbij het lijndiagram meestal wordt ingezet wanneer je meer datapunten hebt. Een spreidingsdiagram is ook een geschikte data design om verdeling weer te geven.

Data design; Distribution graphs

3. De relatie tussen 2 of meer factoren

Als je met meerdere dimensies werkt en de relatie tussen die dimensies wilt weten dan zijn het spreidingsdiagram (puntgrafiek), het radardiagram en het bellendiagram goede oplossingen. Radardiagrammen zie je bijvoorbeeld veel in persoonlijkheids- of talentenonderzoeken waarin je gescoord wordt op verschillende onderdelen. Spreidingsdiagrammen gebruik je vooral wanneer je veel datapunten hebt. En heb je een kleinere hoeveelheid datapunten, dan kun je een eventuele derde dimensie kwijt in de grootte van cirkels in het bellendiagram.

Data design; Relation graphs

4. Samenstelling van de dataset

Wanneer je dataset verschillende segmenten bevat en je benieuwd bent naar aantallen en verhoudingen tussen die segmenten, dan wil je de focus juist op die segmenten leggen in plaats van op de totalen. Daar zijn gestapelde staafdiagrammen en meervoudige lijndiagrammen zeer geschikt voor. Bij statische data, zoals de samenstelling van nationaliteiten op een universiteit, bieden cirkeldiagrammen een eenvoudige oplossing. Is de data dynamisch, wanneer je bijvoorbeeld de ontwikkeling van nationaliteiten in het verloop van de jaren wilt zien, dan heb je een extra dimensie nodig en zijn vormen als een gestapeld staafdiagram of een meervoudig lijndiagram geschikt.

Data design; Composition graphs

Aan de slag met datavisualisatie

Ik hoop dat je een inkijkje hebt gekregen in de factoren die van belang zijn om tot een goede datavisualisatie te komen. In het proces zijn vaak verschillende actoren betrokken: beleidsmakers, beslissers, en technici bijvoorbeeld. Betrek deze stakeholders vroeg in het proces om tot concrete uitgangspunten te komen voor een datavisualisatie die in de informatiebehoefte van de doelgroep voorziet. Het is de rol van de ontwerper om deze uitgangspunten te vertalen in een leesbare en consistente data design, waarbij de helderheid en consistentie van de presentatie nooit uit het oog mogen worden verloren.

Meer weten over onze benadering van datavraagstukken? We helpen je graag op weg. Neem vrijblijvend contact met ons op en we laten je zien welke strategieën je kunt hanteren.

Neem contact op
Jelle van den Berg
Over de auteur

Directie / UX designer

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Meer over data-en-ai

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Brandweer gebruikt predictive analytics bij inzet spuitwagens

We spraken met Guido Legemaate, Coördinator van de afdeling informatiemanagement bij Brandweer Amsterdam-Amstelland over predictive analytics en de ontwikkeling die zij doormaakte. Zijn organisatie realiseerde als één van de eerste Nederlandse korpsen een datagestuurd brandrisicoprofiel en werkt nu aan een algoritme dat de meldkamer adviseert over de dekking van spuitwagens. Je leest hoe de brandweer een datagedreven organisatie werd en wat ze hebben geleerd in dit proces.

Software introduceren in nieuwe omgevingen en processen

Als zoon van een techneut – zijn vader had een elektrotechnische groothandel – kreeg de in Zeeland opgroeiende Guido Legemaate op woensdagmiddag vaak een soldeerbout en een kapotte videorecorder in zijn handen gedrukt. De videorecorder werd later een computer en hij leerde zowel soft- als hardware van binnen tot buiten kennen. Tijdens zijn studie verpleegkunde kwam die kennis goed van pas:

“Na mijn dienst al verpleegkundige was ik op een zaal bezig om alle patiëntendossiers, dat waren er 10, misschien 15, met de hand bij te werken. Ik moest noteren wat er gebeurd was, tabellen met koortsverloop maken en dacht alleen maar: ‘als we dat nou eens in de computer kloppen?’. Dan is het namelijk snel klaar, makkelijk te delen en je kan er analyses op doen. Dat is nu heel vanzelfsprekend maar dat was toen echt not done. Ik besloot dat dit het onderwerp werd van mijn afstudeerscriptie. Hét argument om de examencommissie te overtuigen was dat verpleegkundigen dan meer tijd hadden om aan het bed te staan. Daar gingen ze uiteindelijk in mee maar ze vonden het gek dat een verpleegkundige over computers wilde schrijven.”

Brandweer wordt een datagedreven organisatie

Zeeland werd al snel te klein en Guido besloot naar Amsterdam te verhuizen en verder te studeren, gezondheidswetenschappen. Hij werkte ondertussen bij de meldkamer van de GG&GD en hielp mee aan de ontwikkeling van een meldkamer systeem. Ook toen hij na het afronden van zijn studie bij de brandweer aan de slag ging bemoeide hij zich al snel met het informatiemanagement:

“Een van mijn eerste taken was het herschrijven van korps specifieke leerboeken. Deze waren verouderd en ik zag dit als de kans om ook een niveau dieper te gaan en mensen te vertellen wat ze ongeveer konden verwachten wat betreft incidenten en dergelijken. Hoeveel incidenten zijn er van elk type, hoeveel grote branden zijn er en ga zo maar door. Maar daar kreeg ik geen antwoord op terwijl ik uit mijn tijd op de meldkamer wist dat de informatie er was. Die informatie was lastig boven water te krijgen.

Omdat ik vastliep ben ik, gesteund door mijn manager, aan de slag gegaan met een Business Intelligence-tool (BI), Pentaho, en ben ik zelf informatie gaan samenbrengen. Het had heel wat voeten in aarde om toegang te krijgen tot de verschillende databases maar na ongeveer een jaar is dat gelukt. De kennis die toen samenkwam kon natuurlijk veel breder toegepast worden en hebben we gebruikt om diverse dashboards te creëren. Dat was eigenlijk de aftrap voor informatiegestuurd werken bij de brandweer en met deze aanpak wonnen we in 2013 ook de Dutch BI Award.”

Informatie gebruiken voor predictive analytics: fireSCore

De afgelopen tijd werkt Guido aan de volgende stap, fireSCore, een hulpmiddel waarmee de brandweer ervoor kan zorgen dat hun dekking -hoe snel is een bluswagen bij een incident ter plaatse- ook bij grote incidenten goed blijft.

“Stel; er is een incident in het Westelijk Havengebied waar 12 spuitwagens naartoe moeten dan berekent dit systeem hoe wij de overgebleven wagens over de kazernes of regio moeten verdelen voor een optimale dekking.

De eerste laag van het systeem draait om responstijd, hoe snel kunnen we bij een melding in een bepaald gebied zijn. Voorheen was dit puur de kennis op de meldkamer maar met deze tool hebben we een live kaart waarop met kleuren te zien is hoe lang het duurt voor een wagen in elk gebied is. Dat is handig, totdat er een groot incident is en een heel aantal wagens in gebruik zijn. Dan ziet de kaart er ineens niet meer zo mooi uit, hoe moet je de wagens verdelen om een zo goed mogelijke dekking te bieden?

Samen met het Centrum voor Wiskunde & Informatie (CWI) hebben we daarom een algoritme (zg. learning algorithm) ontwikkeld dat op basis van een heel aantal factoren bepaalt hoe je de resterende eenheden kan neerzetten. In dit systeem combineren we allerlei soorten data uit verkeerssystemen en historische gegevens om zo snel en adequaat mogelijk te reageren op de situatie. Dit systeem wordt op dit moment geïntroduceerd en de eerste reactie van de mensen is erg goed.”

Predictive analytics: fireScore

Brandweer Amsterdam-Amstelland – fireScore in beeld

De Brandweer heeft de afgelopen jaren een grote verandering doorgemaakt, het is steeds meer een datagedreven organisatie. Dat gaat uiteraard niet vanzelf, en nog steeds werken we hier hard aan door.

“We begonnen met werken op de standaard, voor ons bekende manier. Dat betekent: grote projecten, veel gedoe, lange doorlooptijden, aan het begin niemand vragen en pas aan het eind wat laten zien. Regelmatig was het net weer anders dan verwacht of gewenst. We werkten toen niet in korte sprints en stonden ver af van onze vraagsteller. Inmiddels hebben we wel geleerd dat een meer lean aanpak met sprints vol energie waar partijen nauw bij betrokken worden de beste aanpak is. In ieder geval voor mijn team en dat besef begint zich ook steeds verder in onze organisatie te verspreiden. We vermaken ons een deel van de tijd met hackathons, wat vaak hele andere – maar zeer bruikbare – resultaten geeft!”

Drempels bij predictive analytics

Belangrijke uitdagingen waar je als organisatie volgens Guido rekening mee moet houden als je verschillende informatiebronnen samen gaat brengen:

Toegang krijgen tot data

Met de komst van de AVG is het grappig genoeg makkelijker geworden, nu zijn er regels waaraan een organisatie zich moeten houden. Maar voorheen was de belangrijkste kwestie: wie heeft er de autoriteit om die data vrij te geven?

Houdt rekening met bureaucratie

Mensen die zich bezighouden met innovatie zijn van nature progressief, anders begin je hier niet aan. Maar het ambtelijke apparaat, en dat werkt in mijn ervaring hetzelfde bij bedrijven, is vaak stroef. Er kan veel maar dat vraagt wél om ondernemersschap.

Onverwachte complexiteit

Toegang krijgen tot meldkamer gegevens bleek voor ons de belangrijkste drempel. Alle data zat namelijk in één database en we konden geen gedeeltelijke toegang krijgen. Dat betekent dat wij ook van politie en ambulance toestemming moesten krijgen. Hierdoor duurde het anderhalf jaar tot wij toegang kregen tot dit systeem.

Data terugkrijgen van leveranciers

Leveranciers van databases zijn er vaak niet om ingesteld om data weer terug te geven. Waar moeten bepaalde uren terecht komen, wiens verantwoordelijk is het en ga zo maar door. Dit alles betekent dat je veel moeite zult moeten doen om jouw eigen data boven water te halen. Daar kan je natuurlijk vooraf wél rekening mee houden maar in ons geval is dat wijsheid achteraf.

“We zien, in de hele samenleving, dat informatie gemeengoed is geworden. Je moet als organisatie daarin meebewegen en veel meer gebruik maken van informatie bij besluitvormingsprocessen. En tevens die kennis gebruiken om producten en dienstverlening te verbeteren.

Guido Legemaate, Coördinator afdeling informatiemanagement Brandweer Amsterdam-Amstelland”

Ook stappen zetten naar een datagedreven organisatie?

Veel bedrijven beschikken over een schat aan informatie die, als deze op de juiste manier ontsloten wordt, een positieve impact kan hebben op het primaire proces. Tegelijkertijd zijn er veel drempels te overwinnen voordat dit mogelijk is. Wil jij eens sparren met specialisten die jou kunnen informeren over de kansen van predictive analytics? Ambrero verkent graag samen met jou de mogelijkheden en behoeftes van jouw organisatie.

Neem vrijblijvend contact met ons op of bekijk onze data & AI diensten.

Bart Matthaei
Over de auteur

Directie / Consultant

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Ambrero steunt Campagneteam Huntington met dubbele donatie

Het was spannend; de ontknoping van de gitaarveiling voor Campagneteam Huntington, georganiseerd door het NPO radioprogramma Jan-Willem Start Op. In de laatste 10 seconden bood collega Bart € 5.432,10 op de gitaar gemaakt van rode stempotloodjes. Toen ons team hoorde van Bart zijn actie, wilden ook wij een bijdrage leveren aan het wetenschappelijk onderzoek naar de genezing van deze dodelijke ziekte. En dat leidde tot een dubbele donatie.

Gitaarveiling voor Campagneteam Huntington

“Ik luister bijna nooit radio, maar ’s ochtends breng ik mijn kinderen soms met de auto naar school en staat Jan Willem Start Op aan. Eind juni hoorde ik over de gitaar van stempotloodjes die Viktor Mei had gebouwd en die week geveild zou worden voor Campagneteam Huntington. Melanie, de voorzitter van deze stichting, vertelde in dezelfde uitzending over Huntington, een erfelijke hersenaandoening waar zij gen-drager van is. Het feit dat zij zich ondanks alle onzekerheid over haar toekomst samen met de rest van het team zo hard inzet om onderzoek naar Huntington te financieren heeft me geraakt.

Ik besloot die vrijdag te bieden. Vanwege het verhaal van Melanie, omdat mijn geboden bedrag direct voor de volle 100% naar wetenschappelijk onderzoek gaat, en omdat ik de toezegging van mijn vrouw kreeg dat deze gitaar van stempotloden wel aan de muur mag hangen. In de laatste seconden bood ik € 5.432,10: symbolisch voor het aflopen van een veiling en de tikkende tijdbom die Huntington voor gendragers vertegenwoordigd”, aldus Bart Matthaei.

Heeft Bart een cijfer tic?

Op de team BBQ hoorde ons team van deze hilarische actie; Bart die op het laatste moment deze unieke gitaar voor de neus wegkaapt van de verwachte winnaar. Met een bedrag dat vraagtekens oproept bij Jan-Willem Roodbeen, is het wel echt? Instagram volgers van de radioshow vinden het een raar bedrag, zij denken dat Bart een cijfer tic heeft. Nou klopt het dat IT-ers van getallen houden maar een tic?! Om dit recht te zetten, en om Campagneteam Huntington verder op weg te helpen, besluit ons team om er een mooi rond getal van te maken.

Stempotloodjes gitaar ophalen

Bart: “Op 1 juli zat ik om kwart over 7 in de auto naar Hilversum. Dankzij team Ambrero had ik bij het ophalen van de gitaar nog een verrassing voor Campagneteam Huntington: het bedrag is aangevuld tot € 7.500! Na de uitzending heb ik nog een uur met Viktor gesproken en gitaar gespeeld. Een bijzondere ervaring!” Je begrijpt, nu verwacht team Ambrero livemuziek bij de volgende BBQ.

Ambrero steunt Campagneteam Huntington- stempotloodjes gitaar

Bart Matthaei test zijn nieuwe gitaar in NPO radioprogramma Jan-Willem Start Op

Mooi moment; overhandigen van de cheque

“Omdat Melanie er die dag helaas niet bij kon zijn, heb ik later de cheque bij haar thuis afgeleverd. Daar trof ik de bevlogen vrouw die ik ook op de radio had gehoord. Ze vertelde enthousiast over de historie van het campagneteam, het ruimschoots overtreffen van het gestelde doel (€4mio!) en de betrokkenheid van alle teamleden en ambassadeurs. Dankzij het campagneteam zijn er inmiddels 11 onderzoekslijnen gefinancierd en zijn er meerdere veelbelovende invalshoeken, waarbij het campagneteam streeft om binnen 5 jaar een medicijn in ontwikkeling te hebben.”

Ambrero steunt Campagneteam Huntington- cheque voor Melanie Kroezen

Melanie Kroezen neemt de cheque voor Campagneteam Hunington in ontvangst

We als team trots een bijdrage heb mogen doen aan deze belangrijke doelstelling. En we hopen dat meer bedrijven ons voorbeeld volgen en een donatie doen via https://campagneteamhuntington.nl/.

Elisa Kossen
Over de auteur

Marketing & Communicatie specialist

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Is een eigen front-end framework nog van deze tijd?

In het begin van dit jaar begon ik mijn stage bij Ambrero. Het onderwerp: een technische analyse van het front-end framework dat Ambrero ontwikkelde en aan de basis ligt van alle maatwerk applicaties. Er werd mij gevraagd om diverse front-end frameworks te vergelijken en een advies te geven over de doorontwikkeling van het eigen framework.

Met een gezonde dosis skepsis begon ik mijn onderzoek: ik vroeg mij af waarom ontwikkel je een eigen framework terwijl er tientallen open-source frameworks op de markt zijn? In dit blog lees je de uitkomsten van mijn onderzoek en geef ik een antwoord op de vraag in welke gevallen de ontwikkeling van een eigen frond-end framework gelegitimeerd is.

Efficiënt ontwikkelen met een front-end framework

De reden dat Ambrero een eigen front-end framework heeft gebouwd is om zo efficiënt mogelijk maatwerk applicaties te kunnen ontwikkelen. Die keuze kwam niet uit het niks: er was geëxperimenteerd met enkele bestaande frameworks, maar na verloop van tijd werd geconcludeerd dat deze open-source front-end frameworks te veel wijzigingen ondergingen om de benodigde continuïteit te bieden. Het upgraden van het front-end framework naar een nieuwe (soms veiligere) versie zorgde voor veel extra ontwikkelkosten die uiteindelijk bij de klant in rekening moesten worden gebracht. Dat was nauwelijks verdedigbaar.

“Meer is niet altijd beter.”

Daarnaast bevatten de open-source frameworks steeds meer functionaliteit en werden ze complexer doordat de inzetbaarheid in verschillende situaties en in combinatie met allerlei technologieën een belangrijke factor werd voor het succes. Terwijl het doel van Ambrero was om applicaties klein en onderhoudbaar te houden.

De ontwikkeling van het front-end framework, Ambrero Base, startte als framework met beperkte functionaliteit om de Javascript logica op een gstructureerde manier op te zetten. In de afgelopen jaren is Ambrero Base verder ontwikkeld en werd het framework steeds efficiënter en veelzijdiger. Tegelijkertijd zijn open-source front-end frameworks natuurlijk ook verder geëvolueerd. Vandaar de vraag: Hoe verhoudt Ambrero Base zich tegen over de huidige populaire front-end frameworks. Ik onderzocht de architectuur, snelheid en het geheugengebruik, en vergeleek deze met het Angular en Nuxt framework. De vraag die in mijn achterhoofd bleef zitten: doet Ambrero er verstandig aan om het eigen framework te blijven hanteren?

Framework voor datagerichte applicaties

Elk framework heeft een verschillend uitgangspunt. Voorbeelden zijn het maken van een standalone applicatie en het maken van een simpele content website. Ambrero Base draait om data-gerichte webapplicaties. Het framework is bedoeld voor de ontwikkeling van veelal administratieve applicaties waar veel communicatie plaatsvindt tussen de webbrowser en de server. Dashboards en beheersystemen bijvoorbeeld.

Analyse van de verschillen tussen Ambrero Base, Nuxt en Angular

In mijn analyse vergeleek ik de frameworks eerst op snelheid en geheugengebruik. Mijn tests wezen uit dat de verschillen tussen deze frameworks in de praktijk marginaal zijn. Alleen bij de verwerking van grote hoeveelheden data zie je verschillen. Het Angular framework gebruikt bijvoorbeeld een “promise based” techniek waardoor er sneller en efficiënter wordt omgegaan met hogere aantallen data, iets wat in Ambrero Base ontbreekt.

Ambrero Base viel positief op qua geheugengebruik, veroorzaakt door de minder intensieve template engine. Deze biedt weliswaar minder functies dan Angular en Nuxt maar niet alle functies zijn nodig om hetzelfde eindresultaat te bereiken. Een goed voorbeeld dus van de manier waarop Ambrero bewust omgaat met schaalbaarheid.

Uit mijn technische analyse kwamen enkele adviezen voort over de architectuur van het framework. Hoewel het AB-framework is geoptimaliseerd voor de technology stack die Ambrero hanteert zijn er in de architectuur van de vergeleken open-source frameworks enkele kansen te ontdekken om het eigen framework nog krachtiger te maken. Ik heb bijvoorbeeld aan de hand van de werking van Nuxt en Angular enkele adviezen gegeven over de structurering van controllers: het afdwingen van een bepaalde structuur zorgt voor consistentie en dus voor een betere leesbaarheid. Bovendien geeft het mogelijkheden om controllers states te geven, iets wat op dit moment nog in het AB-framework ontbreekt.

Waar Angular en Nuxt in uitblinken

Met het open-source karakter van Angular en Nuxt ligt de implementatie van deze frameworks voor de hand. Er is een wereld aan documentatie en codevoorbeelden voorhanden. Dat maakt de overdraagbaarheid naar een andere ontwikkelaar, of het inwerken van een nieuwe collega veel makkelijker. Bij eventuele samenwerking met een andere partij heeft het gebruik van een dergelijk open-source framework dus sowieso de voorkeur.

In de meeste gevallen vind ik het niet voor de hand liggen om een eigen framework op te zetten: de kracht van frameworks als Angular en Nuxt is juist de flexibiliteit. En heb je tóch goede redenen om een eigen framework te ontwikkelen, je zet niet zomaar een goed fundament neer: daar is de nodige kennis en ervaring voor nodig. Met het gebruik van een veelgebruikt open-source framework weet je zeker dat het met de architectuur van je front-end wel goed zit: de keuzes die ontwikkelaars daarin hebben gemaakt zijn uitgebreid bediscussieerd en in praktijk gebracht.

Voordelen van een framework dat geoptimaliseerd is voor een specialistische werkwijze

Je dus ziet dat open-source frameworks in de loop der jaren steeds verder geoptimaliseerd zijn. De community achter een framework als Angular tunet continu aan het framework. Nuxt en Angular zijn zeer veelzijdig: ze zijn in een veelvoud van situaties een goede keuze.

Ik zie echter ook dat de keuze voor een eigen Ambrero de nodige voordelen heeft. Het grootste voordeel zie ik in de consistentie over de verschillende lagen van de applicatie: de wijze waarop op de back-end logica wordt gestructureerd heeft Ambrero als het ware doorgezet naar de front-end. Voor de developer is de manier van werken in het front-end gedeelte ongeveer hetzelfde als op de back-end. Dat concept heeft natuurlijk voordelen voor de onderhoudbaarheid: de structuur van de logica is eenduidig en zowel back-end als front-end kunnen door dezelfde developer geschreven worden.

Ambrero Base is veel verder geïntegreerd met het back-end dan dat mogelijk zou zijn bij het gebruik van een ander framework. De specifieke opbouw van het framework maakt dit mogelijk. De integratie met het C# of Java back-end is heel direct. Zaken als routing (de manier waarop de logica in de browser wordt gekoppeld aan de juiste functies op het back-end) hoeven daardoor ook niet dubbel te worden uitgevoerd. Dat maakt de ontwikkeling efficiënt.

Een derde voordeel is de onderhoudbaarheid: eerder schreef ik over de ongewenste situatie dat updates van open-source frameworks teveel kosten met zich meebrachten wanneer die updates moesten worden doorgevoerd in de applicaties van Ambrero. Het gebruik van een eigen framework (of een eigen fork van een bestaand open-source framework) geeft daar uiteraard meer controle in.

Antwoord op de vraag; is een front-end framework wel van deze tijd?

Daarmee kom ik terug op de kernvraag: is de doorontwikkeling van het eigen front-end framework nog steeds een goede keuze, of kan Ambrero in dit geval beter meeliften op de ontwikkelingen van de open-source community?

Zeker is dat het eigen framework voor Ambrero de nodige voordelen biedt in efficiëntie en onderhoudbaarheid. De controle die Ambrero heeft wat betreft het uitrollen van updates en het behoud van consistentie tussen het back-end en front-end zijn voor ontwikkelaars grote voordelen. Die zullen echter lang niet in elke situatie opwegen tegen de flexibiliteit, functionaliteit en documentatie van bestaande frameworks.

In het geval van Ambrero werpt de minimalistische aanpak binnen Ambrero Base zijn vruchten af: het framework kan gebruikt worden voor complexe applicaties zonder dat er functies worden gemist. De snelheid waarmee ontwikkelaars over de hele linie (van backend tot browser) kunnen programmeren zorgt voor lagere ontwikkelkosten.

Op basis van mijn adviezen is de roadmap van het Ambrero Base framework bijgewerkt. De punten ‘structuur’ en ‘data ophalen’ krijgen prioriteit en worden binnenkort geoptimaliseerd. En wat brengt mijn onderzoek binnen Ambrero? “Een les die we leren uit dit onderzoek is dat we ons framework regelmatig objectief moeten vergelijken met andere frameworks. Zo komen de verbeterpunten naar boven en blijft het up-to-date”, aldus Bart Overbeek, Front-end developer bij Ambrero.

Concluderend stel ik dat de ontwikkeling van een eigen framework voor organisaties zonder stabiele ontwikkelafdeling niet effectief is. Hen adviseer ik om te vertrouwen op de open-source community. Maar voor Ambrero is de ontwikkeling van het eigen front-end framework een goede keuze geweest. Het framework draagt bij aan efficiënte ontwikkeling en onderhoud van complexe webapplicaties. Daarmee is het een vitale schakel geworden in het betaalbaar houden van maatwerk ontwikkeling.

Job Vermeulen
Over de auteur

Stagiair Ambrero

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

Cocreatie: ontwerpen met de creativiteit van Disney

In mijn vorige blog over cocreatie deelden we de stappen die we nemen in projecten waarin we de doelgroep laten participeren in het ontwerpproces. In het tweede deel nemen we de volgende stappen: het stimuleren van creativiteit en resultaatgericht werken.

In een cocreatie team streef je natuurlijk naar een dynamiek waarin de kennis en praktijkervaring van het team vertaald wordt naar vooruitstrevende nieuwe ideeën. In het eerste deel van dit blog beschreven we hoe je als facilitator van het cocreatie proces een gemeenschappelijk perspectief creëert en hoe je het team inspireert om realistisch maar ambitieus vooruit te denken. Zodra het team weet wat het wil bereiken kan het echte werk beginnen.

Innovatie start met vrij denken: het genereren van ideeën zonder te ver vooruit te lopen op consequenties. De interactie met naasten helpt om een dynamiek te bewerkstelligen waarin nieuwe ideeën ontstaan: samen ontwerpen leidt tot innovatievere concepten.

Stap 3 / Samen ontwerpen

Papier en potlood gereed? Tekenen maar! Was het maar zo eenvoudig! Om daadwerkelijk het team in de ontwerpmodus te krijgen moet je het ontwerpproces een beetje begeleiden. Gelukkig zijn daar allerlei methoden voor. Hieronder laten we je zien welke ingrediënten je tot je beschikking hebt.

Brainstormen

Brainstorm-technieken zoals brainwriting en mindmapping bevorderen het denkproces. Mindmapping helpt ons bijvoorbeeld om nieuwe verbanden te leggen en stelt ons in staat om een probleem diepgaander te doorgronden. Vaak is dat een individueel proces, maar in een co-creatie sessie wil je natuurlijk meer dynamiek! Begin bijvoorbeeld eens met een sessie waarin iedereen mag roepen waar hij aan denkt bij de uitdaging die er ligt: emoties, doelen, omgeving, verlangens… Hang al die begrippen op het bord en maak daarna de stap om die begrippen simpelweg visueel te organiseren. Het resultaat is een gezamenlijk gezamenlijk ontstane mindmap van de situatie.

Brainstormen via een virtuele mindmap

Brainstormen via een virtuele mindmap

Brainwriting is ook een goede start van het ontwerpproces: het is een methode waarbij teamleden individueel of in groepsverband alle ideeën opschrijven die er bij ze opkomen. Vaak wordt dat gedaan in de vorm waarbij verschillende teamleden geeltjes op een muur plakken en die geeltjes vervolgens gezamenlijk worden besproken. Nadeel van die methode is dat teamleden elkaar beïnvloeden: ze nemen al snel elkaars ideeën over.

Bij een brainstorm streef je natuurlijk naar een goede balans tussen individualiteit en de gezamenlijkheid waarmee je samen de richting bepaalt. Als facilitator kun je hierin sturen. Brainwriting kun je bijvoorbeeld doen als een interactieve sessie waarbij iedereen direct zijn of haar ideeën etaleert, maar je kunt ook de ruimte bieden om eerst individueel ideeën te verzamelen en deze pas daarna met elkaar te delen. Zo zorg je ervoor dat beïnvloeding beperkt blijft en er ruimte is voor verschillende perspectieven en voor de meer introverte deelnemers aan de sessie.

Beginnen met ontwerpen

Elke ontwerper heeft wel eens last van wat we het ‘blank canvas syndrome’ noemen: het witte, lege vel papier waar de eerste streep nog op moet worden gezet. De onbeperkte mogelijkheden zorgen voor een blokkade. Beginnen is voor elke ontwerper lastig omdat je nog niks hebt om je ontwerp aan te relateren. Doorwerken op een bestaande situatie is veel eenvoudiger.

Bij cocreatie heb je natuurlijk te maken met ongeoefende ontwerpers die nóg meer last hebben van dit blank canvas syndrome. Tel daarbij op dat ongeoefende ontwerpers nog wel eens bang zijn dat ze helemaal niet kunnen tekenen en je snapt dat ze snel geblokkeerd raken. Later in dit blog lees je over de middelen die je hebt om de angst om iets verkeerd te doen te verlagen en de creativiteit te bevorderen. Maar eerst laten we je zien hoe wij onze ontwerppartners in de praktijk een handje helpen.

Cocreatie met een design kit

Dat doen we door te werken met een design kit: een set aan (papieren) interface-blokken waarmee de ontwerper op een heel laagdrempelige manier zijn gedachten kan visualiseren. Menu’s, tabellen, widgets, formulier-elementen, buttons, ze zitten allemaal schematisch in de design kit. Het plaatsen van deze elementen op een canvas is een makkelijkere eerste stap om tot een schermindeling te komen: ten eerste heb je een beperkte set aan vooraf gedefinieerde mogelijkheden, wat het kiezen makkelijker maakt. En daarnaast zijn de interface-elementen eenvoudig te verplaatsen, wat het ontwerpproces heel flexibel maakt. Ideeën kunnen snel gevisualiseerd en geëvalueerd worden. De barrière om iets ‘verkeerd’ te doen is hiermee weggenomen.

Cocreatie workshop: design kit

Werken met een cocreatie design kit

Hoe gaat dit in zijn werk? Allereerst beschrijf je een scenario, met een duidelijke situatieschets, het doel dat de persona wil bereiken, en een beschrijving van waar die persona in het proces staat. Maak het niet te groot: hoe concreter de situatie hoe beter. Probeer vooral geen allesomvattend voorbeeld te schetsen, want hoe specifieker de situatie hoe beter de oplossing. Vervolgens open je de dialoog met het cocreatie team: wat heeft de gebruiker nodig en welke middelen zou je hem kunnen aanreiken om zijn doel te bereiken? De uitkomsten van die dialoog vormen het startpunt van het daadwerkelijke ontwerp.

Soms zitten er grote verschillen in het vermogen van teamleden om de vertaalslag te maken van praktijksituatie tot (digitale) oplossing: de een gaat direct aan de slag, de ander wil eerst het speelveld overzien voordat hij een start kan maken. Laat dat vooral begaan: de voortgang van de één is weer inspiratie voor de ander. Vaak werkt het goed om in koppels te werken, want het verwoorden van wat je wilt ontwerpen helpt bij het visualiseren. En mocht er nou echt geen dynamiek ontstaan (wat zelden voorkomt), schroom dan niet om naast iemand te gaan zitten: zolang het teamlid in control is over het ontwerp kun je hem prima begeleiden in zijn denkproces!

Met elkaar in gesprek

De gemaakte ontwerpen zijn het perfecte middel om de dialoog tussen de verschillende stakeholders te voeren. In dit stadium zien we vaak dat ideeën elkaar in hoog tempo opvolgen. Het simpele feit dat ideeën wel genoeg vorm hebben gekregen maar nog niet in steen gebeiteld zijn zorgt voor creatieve invalshoeken. Allemaal input voor de volgende stappen: uitwerking van concepten, visualisatie, en prototyping.

Vaak zit er een natuurlijk einde aan het schetsstadium: de gesprekken over de gemaakte ontwerpen geven een beeld van de behoeften en zienswijzen van klanten, maar de schetsen zijn te abstract om de effectiviteit van de beoogde oplossing te kunnen inschatten. Een verder uitgewerkt detailontwerp helpt om te reflecteren op de geschetste oplossingen.

Cocreatie: het managen van creativiteit

Je wilt natuurlijk de meest creatieve ideeën als uitkomst van je cocreatie sessies. Als facilitator kun je deze creativiteit op allerlei manieren managen. Eerder noemden we al de invloed van restricties: anders dan dat je zou denken stimuleer je de creativiteit door de keuzemogelijkheden te beperken. Neem bijvoorbeeld de haiku: een gedicht waarvan de vorm dicteert dat het slechts drie regels lang mag zijn, met een beperkt aantal lettergrepen (meestal de eerste zin 5, de tweede 7 en de derde weer 5). Talloze dichters hebben hierin een vorm gevonden voor hun uitdrukkingskracht.

mijn oude dagboek –
tussen de regels
een ander verhaal

   – Ria Giskes (haiku van het jaar 2020)

Veiligheid: basisvoorwaarde om anders te denken

Een ander aspect dat je kunt managen is veiligheid: veiligheid is basisvoorwaarde 1 voor de ontwikkeling van creativiteit. Creativiteit gaat gepaard met fouten maken. Om tot nieuwe denksporen te komen moet het mogelijk zijn om hersenkronkels te maken die niet voor de hand liggen. Dat betekent dat er ook ruimte moet zijn voor gedachten die eigenlijk kant noch wal raken. Sterker nog: deze ‘fouten’ zijn essentieel voor een vrij denkproces. Stimuleer dus om fouten te maken! Nodig uit om alle associaties die je team maakt te omarmen. En grijp duidelijk maar vriendelijk in zodra teamleden elkaars gedachten of ideeën teveel bekritiseren.

Mistakes aren’t a necessary evil. They aren’t evil at all. They are an inevitable consequence of doing something new.

Ed Catmull, President van Walt Disney Animation Studios en auteur van Creativity, inc.

Lateraal denken in cocreatie

Over denksporen gesproken: je kunt creativiteit ook stimuleren door ‘anders denken’ te stimuleren. Het benaderen van een probleem vanuit een ongebruikelijke invalshoek wordt lateraal denken genoemd. Het bekende ‘Omdenken’, van grondlegger Berthold Gunster, is een voorbeeld van lateraal denken: draai het probleem om en benader het probleem andersom. Stel dat je continu in discussie raakt met een collega, en dat hindert jullie samenwerking, dan kun je proberen uit te vinden wat er in jullie dynamiek misgaat. Maar je zou ook kunnen bedenken wat je zou moeten doen om nóg meer in discussie te raken. Misschien geeft dat wel nieuwe inzichten!

Andere vormen van lateraal denken zijn het verzinnen van analogieën, het maken van associaties, of het werken met het systeem van de zes ‘denkhoeden’ van Edward de Bono. Allemaal manieren om het rationele, concrete en lineaire denken te doorbreken en de creativiteit aan te spreken!

Gebruik tijd als catalysator

Illustratie van een stopwatch

‘Onder druk wordt alles vloeibaar’ zeggen ze toch? Daar zit een kern van waarheid is, zeker als het gaat om creativiteit. Of het nou om denkprocessen gaat of om ontwerpprocessen: in het begin doen de details er niet toe. Het gaat om het idee, om de grote lijn, de details komen later wel! Zo houd je de energie erin om verschillende oplossingen te bedenken. Elke perfectionist zal het herkennen: de focus op details kost tijd weerhoudt je ervan om een idee ook weer makkelijk los te laten.

Dus hoe zorg je ervoor dat je de energie hoog houdt? Tijdsdruk! Ik ben zelf bijvoorbeeld fan van Crazy Eights: een snelle ontwerpoefening waarin je in 8 minuten 8 verschillende ideeën visualiseert! Deelnemers hebben simpelweg niet de tijd om een idee te verwerpen of om zich zorgen te maken over details. Dikke kans dat enkele concepten bruikbare invalshoeken bevatten!

Stap 4 / Resultaten verwerken

Als het goed is heb je in dit stadium een reeks ontwerp-oplossingen in handen. Bij de analyse van de opgeleverde schetsen valt vaak een rode draad te ontdekken: in de informatie die gebruikers nodig hebben, in hun beleving of de werkwijze die ze gewoon zijn. De laatste stap in het cocreatie proces is om de resultaten te evalueren, en een vertaling te maken naar een professioneel uitgewerkt concept dat inspireert en enthousiasmeert.

Een recent cocreatie-traject voor een organisatie in de gezondheidszorg leverde bijvoorbeeld een paar bruikbare oplossingsrichtingen op om het werk te organiseren. Zowel managers als teams op de werkvloer hadden bijgedragen aan de cocreatie sessies. Wat bleek? De concept-oplossingen van de managers en de teams liepen helemaal niet zo ver uiteen, maar verschilden wél op een paar essentiële punten in de manier waarop naar de hoeveelheid werk werd gekeken. De teams hadden behoefte aan meer inzicht in de details bijvoorbeeld. In de gezamenlijke evaluatie vormden de concepten de basis voor de discussie over hoe werkzaamheden werden georganiseerd.

Van concept tot prototype: breng het concept tot leven!

Ook al kan een concept fantastisch innovatief zijn, het moet natuurlijk wel verkocht worden aan de beslissers! Tijd om de vertaalslag te maken naar iets tastbaars. Dit is het moment om professionele ontwerpers te laten doen waar ze het beste in zijn: het tot leven brengen van een abstract concept. Dat kan in vele vormen. Afhankelijk van het concept en van de beschikbare tijd kies je het beste middel:

  • Een storyboard of film om de toehoorder mee te nemen in de situatieschets,
  • Een paper prototype, ofwel een in papier uitgewerkt concept waarmee je in een vroeg stadium feedback kunt ophalen bij gebruikers,
  • Een 3D-geprinte mock-up indien het om een tastbare innovatie gaat
  • Een interactief doorklikbaar prototype als virtuele demo
Virtueel prototype

Virtueel prototype in Figma: de blauwe lijnen zijn verbindingen tussen interface-elementen

Met een goed uitgewerkt prototype krijg je de handen veel sneller op elkaar. Allereerst overtuigt een prototype de beslissers dat een idee realistisch is. Het geeft het gevoel dat de belangrijkste stap al gezet is. Harvard professor Teresa Amabile deed lang onderzoek naar hoe mensen betekenis vinden in hun werk. De belangrijkste uitkomst van dit onderzoek was het gevoel van dagelijkse vooruitgang: deze vooruitgang geeft ons een gevoel van nut, van het bereiken van resultaat. Een prototype geeft deze betekenis!

No prototype, no meeting

Dennis Boyle, oprichter van ontwerpbureau IDEO

Bovendien kun je een prototype makkelijk door een klantpanel laten testen om de eerste feedback op te halen. Is die positief, dan kun je dat oordeel meteen inbrengen in de presentatie aan het management. Als het concept daadwerkelijk uit de koker van de eindgebruiker komt en de eerste gebruikerstests het bewijs leveren dat het concept werkt, dan vormen tijd en geld vaak nog de enige restricties. Kortom: hoe concreter de resultaten, hoe lager de risico’s worden ingeschat en hoe hoger de bereidheid tot investeren!

Als laatste voedt een prototype de belevingswereld van de toehoorder. Als een verfrissende blik op de toekomst. Hij ziet nieuwe kansen ontstaan, wordt enthousiast over de mogelijkheden die de nieuwe insteek biedt. Dergelijke conceptuele buy-in van een beslisser helpt enorm in het beslissingsproces.

Het vervolg: neem je cocreatie team mee gedurende de realisatie

In voorgaande stappen beschreven we belangrijke factoren die je in je rol als facilitator kunt stimuleren om de effectiviteit en het succes van het cocreatie-proces te vergroten. Op een gegeven moment neemt een productieteam de realisatie van het concept over. Maar daarmee hoeft de rol van het cocreatie-team niet uitgespeeld te zijn.

Veel productieprocessen zijn tegenwoordig natuurlijk agile ingestoken: een iteratieve werkwijze waarbij tweewekelijks een functioneel deelresultaat wordt opgeleverd. Net als bij de user centered design methode kun je deze deelopleveringen gebruiken om feedback op te halen bij het team dat aan de wieg stond van het concept. Zij vormen als het ware het morele geweten achter de uitwerking van het concept: ze bewaken het idee, geven feedback, en dragen daarmee bij aan het voortschrijdend inzicht. Het loont dus om het teamwork vanuit de cocreatie sessies door te trekken naar productie.

Het cocreatie team kan zelfs een rol spelen als ambassadeur van het idee. Bij de ontwikkeling van een intern product (bijvoorbeeld een EPD) loont het bijvoorbeeld om ze te betrekken bij de ingebruikname van het product. Hun commitment op het idee neemt anderen mee in de wil om het product in gebruik te nemen. Want weerstand om te veranderen is er altijd, maar een stem vanuit de organisatie helpt om die weerstand te doorbreken.

Experimenteer, evalueer en leer

Ik hoop je te hebben meegenomen in de wereld van cocreatie. Wij doen dat in onze rol van software ontwikkelaars, maar cocreatie is natuurlijk in tal van situaties toepasbaar. Al deze informatie zou je echter best eens kunnen ontmoedigen om zelf met een team aan de slag te gaan. Toch wil ik je op het hart drukken dat je met deze kapstok van vier stappen én een hoop enthousiasme echt een heel eind zult komen. Experimenteer, evalueer en leer. Op naar een innovatieve toekomst!

Wil je meer weten over onze ervaringen met de begeleiding van co-creatie teams? We helpen je graag op weg. Neem vrijblijvend contact met ons op en we laten je zien hoe je co-creatie inzet voor jouw innovatievraagstuk!

Jelle van den Berg
Over de auteur

Directie / UX designer

  • +31 (0)88 26 27 301

Mis niets meer!

Ontvang inside informatie over software innovatie in je mailbox. Meld je nu aan voor onze maandelijkse update.

Vond je dit interessant? Ontdek meer!

Lees meer over deze onderwerpen

Meer kennis opdoen over:

Software ontwikkeling Development

Software ontwikkeling voorop lopen in de markt

Wil je snel vooruit met je organisatie? Innoveren met software ontwikkeling is de manier om dit te realiseren. Maar eigen software laten maken brengt ook onzekerheid en lastige keuzes met zich mee. Hoe lang duurt het en wat krijg je uiteindelijk?

Meer info
Nu zijn we nieuwsgierig naar jou. Waar wil jij heen?
Neem contact op

Bel ons direct op
088 262 7376 100% van onze klanten beveelt ons aan bij andere organisaties
Feedback Company

© 2005 - 2022     Ambrero Software BV • Algemene voorwaardenPrivacyverklaring
Klantwaardering